Panamarenkohuis officieel beschermd monument
De kunstenaarswoning van Panamarenko is voortaan beschermd als monument. Dat heeft Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Ben Weyts samen met Eveline Hoorens, Panamarenko’s echtgenote en oprichter van de Panamarenko Foundation, bekendgemaakt in het excentrieke Panamarenkohuis aan de Antwerpse Biekorfstraat.
Het is relatief uitzonderlijk dat een kunstenaarswoning deze bescherming krijgt, maar het Panamarenkohuis is dan ook even buitengewoon als wijlen de artiest zelf. “We zijn fier op ‘dat van hier’. En Panamarenko is een kunstenaar om héél fier op te zijn”, zegt Weyts. “Met deze bescherming benadrukken we het belang van dit gebouw en de inhoud, en we ondersteunen de inspanningen voor de bewaring van het Panamarenkohuis.”
“De erkenning van het Panamarenkohuis als beschermd monument is een mijlpaal voor Panamarenko’s nalatenschap. Zijn woon- en werkplek blijft hierdoor een unieke plek die generaties blijft inspireren en zijn nalatenschap door de tijd laat reizen. Het helikopterplatform is er klaar voor! De stichting is de Vlaamse overheid, het M HKA, Hans Willemse en Luc Deleu dankbaar voor de gezamenlijke weg hiernaartoe.”
Eveline Hoorens, echtgenote Panamarenko & oprichter Panamarenko Foundation
De Vlaamse kunstenaar Panamarenko – geboren als Henri Van Herwegen – woonde en werkte van 1970 tot 2002 in een voormalig winkelpand op de hoek van de Antwerpse Biekorfstraat. Hij transformeerde het pand tot een van de meest opmerkelijke naoorlogse kunstenaarswoningen in Vlaanderen: het Panamarenkohuis. Met de glazen loggia van bijna 10 meter breed en het helikopterplatform ademt ook de buitenkant van de woning de geest van de kunstenaar. Het gros van Panamarenko’s werk is hier tot stand gekomen. Na zijn vertrek bleef zowat de volledige inboedel ter plaatse bewaard, wat bijna nooit gebeurt. Bezoekers kunnen zo echt binnenstappen in het creatieproces en het universum van een wereldberoemde topartiest.
Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Ben Weyts heeft het Panamarenkohuis nu definitief erkend als beschermd erfgoed. Dat gebeurde tijdens een bezoek aan het kunstenaarshuis, in aanwezigheid van Eveline Hoorens, Panamarenko’s echtgenote en oprichter van de Panamarenko Foundation, en Jan De Vree, hoofd van de Museale Werking van het M HKA (Museum voor Hedendaagse Kunst Antwerpen). De erkenning gebeurde na een uitgebreid onderzoek van het Agentschap Onroerend Erfgoed, dat de hoge erfgoedwaarde van het pand aantoonde. Als woon- en werkplek van een van onze meest vooraanstaande kunstenaars uit de 20ste eeuw heeft het Panamarenkohuis duidelijk een bijzondere historische, architecturale en artistieke waarde.
“Het Panamarenkohuis is uniek in Vlaanderen: een woon- en werkplek die als totaalkunstwerk getuigt van het leven, denken en scheppen van een van de belangrijkste Belgische kunstenaars van de tweede helft van de 20e eeuw. Zijn werk is wereldwijd bekend, maar minder geweten is dat het grootste deel van zijn oeuvre tot stand kwam hier in de Seefhoek. Door de erkenning als monument wordt deze bijzondere plek voortaan ook in het straatbeeld bekrachtigd als een monument dat zijn plaats verdient.”
Bart De Baere, algemeen en artistiek directeur, M HKA
Het M HKA beheert het huis en de volledige inboedel ervan. De bescherming is belangrijk, ook omdat de werken van Panamarenko verspreid zijn over de hele wereld en er daarom in ons land tot op heden nog geen apart Panamarenko-museum is. In het Panamarenkohuis blijft de herinnering aan de kunstenaar, zijn oeuvre en zijn geest in leven.
“Dit jaar vieren we 85 jaar Panamarenko, een jubileum dat niet onopgemerkt mag voorbijgaan. Panamarenko was dan ook een van de grote boegbeelden van de naoorlogse avant-garde in Europa”, zegt Vlaams minister van Onroerend Erfgoed, Ben Weyts. “Zelfs mensen die weinig voeling hebben met kunst kennen wel de naam Panamarenko. Hij was dan ook niet in een hokje te plaatsen: hij was kunstenaar, ingenieur, fysicus, uitvinder en visionair. Hij ging in tegen alle conventies en creëerde spectaculaire constructies van een vreemde schoonheid. Zo leverde hij een unieke bijdrage aan het verhaal van Vlaanderen. We willen het gebouw waar zijn creaties tot stand kwamen graag bewaren voor volgende generaties”.
In 2025 wordt met Panamarenko85 de kunstenaar gevierd, een initiatief van de Panamarenko Foundation met de steun van een heleboel partners, onder wie het M HKA. Panamarenko85 brengt met diverse expo’s en activiteiten in Vlaanderen een eerbetoon aan pionier, innovator en inspirator Panamarenko, die over generaties heen blijft uitdagen om grootser te denken en verder te dromen. De definitieve erkenning van het Panamarenkohuis als beschermd monument is een mooie kers op de taart.
